Yanlış dolaşım belgesi, alıcınızın gümrükte ek vergi ödemesi demektir. Hangi ürün hangi belgeyle gönderilmeli, adım adım açıkladık.
İhracatta düzenlenen dolaşım belgeleri, alıcının varış ülkesinde gümrük vergisinden muaf olmasını ya da indirimli oran uygulamasını sağlar. Yanlış belge, alıcıya beklenmedik bir fatura çıkarır ve ticari ilişkiyi zora sokar.
ATR nedir?
ATR dolaşım belgesi, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki gümrük birliği kapsamındaki sanayi ürünleri için düzenlenir. Ürünün menşei değil, serbest dolaşımda olup olmadığı önemlidir. Yani üçüncü ülkeden ithal edilip Türkiye'de gümrüklenmiş bir ürün de ATR ile gönderilebilir.
EUR.1 hangi durumda?
EUR.1, serbest ticaret anlaşması bulunan ülkelere yapılan sevkiyatlarda ve tarım ürünleri ile AKÇT kapsamındaki demir-çelik ürünlerinde kullanılır. Burada belirleyici olan ürünün menşeidir; yani nerede üretildiği ve hangi oranda yerli girdi içerdiğidir.
Menşe şahadetnamesi
Anlaşma kapsamı dışındaki ülkelere yapılan sevkiyatlarda, alıcının ithalat işlemleri için genellikle menşe şahadetnamesi istenir. Ticaret odaları tarafından onaylanır.
Sık yapılan hatalar
- AB'ye tarım ürünü gönderirken ATR düzenlemek
- Menşe kurallarını sağlamayan ürüne EUR.1 almak
- Fatura ile belge üzerindeki ürün tanımının farklı olması
- Belgenin vize süresinin geçmesi
Belge sonradan alınabilir mi?
Sınırlı şartlarla ve gerekçeli başvuruyla sonradan vize edilebilir. Ancak süreç uzun ve sonucu belirsizdir; alıcı çoğu zaman vergiyi ödemek zorunda kalır. Bu nedenle belge tipini yükleme öncesinde netleştirmek en doğrusudur.
Sevkiyat dosyalarında fatura, çeki listesi ve dolaşım belgesindeki ürün tanımlarının birebir aynı olmasına dikkat edin. Gümrük idaresi bu üç belge arasındaki en küçük tutarsızlığı bile inceleme gerekçesi sayabilir.
Belgeyi kim düzenler, ne kadar sürer?
ATR ve EUR.1 belgeleri gümrük müşaviri tarafından hazırlanır, oda onayının ardından gümrük idaresince vize edilir. Evrak eksiksizse işlem aynı gün içinde tamamlanır. Menşe şahadetnamesi ise doğrudan ticaret odasından alınır ve genellikle bir iş günü sürer.
- Fatura ve çeki listesi hazır olmalı
- Ürün tanımı ve GTİP kodu belgelerde aynı yazılmalı
- Menşe kuralı sağlanıyorsa üretici beyanı eklenmeli
- Belgeler araç yola çıkmadan tamamlanmalı
Alıcıya ne söylemeli?
Alıcınıza hangi belgeyle gönderim yapacağınızı sevkiyat öncesinde yazılı olarak bildirin. Bazı ülkelerde ithalatçının indirimli vergi uygulaması için ön başvuru yapması gerekir; bu başvuru mal gelmeden tamamlanmazsa belge elinizde olsa bile avantajdan yararlanamazsınız. Karayel Lojistik olarak belge tipini teklif aşamasında netleştirir, alıcı tarafındaki gümrük müşaviriyle doğrudan iletişim kurarak sürecin iki uçtan da hazır olmasını sağlarız.